Για την πλειοψηφία των ανθρώπων, ο όρος «πολιτική» είναι ταυτόσημος με αυτό που βλέπουν στις ειδήσεις, στις εφημερίδες και στις ενημερωτικές ιστοσελίδες, με αυτά που ονομάζουμε κυβέρνηση, κόμματα, κοινοβούλια, γεωπολιτική, την λεγόμενη «κεντρική πολιτική σκηνή». Και τέτοια είναι η αποτυχία στην παραπάνω διαχείριση1 από τις κυβερνήσεις, που η πλειοψηφία των ανθρώπων απεχθάνονται τον όρο πολιτική και δεν θέλουν τίποτα να έχουν να κάνουν με αυτή την τελευταία. Η πολιτική έχει γίνει συνώνυμο της διαφθοράς και της ατιμώρητης καταλήστευσης των πολιτών, ένα «σύμπαν» ολοένα και ταχύτερα απομακρυνόμενο από την ανθρώπινη εμπειρία, την κοινωνία, τα πραγματικά προβλήματα.
Η διαφθορά υπάρχει από τα πανάρχαια χρόνια2. Μέχρι τον 18ο αιώνα, βασιλείς, αυτοκράτορες, αριστοκράτες και όσοι όριζαν τις τύχες των πληθυσμών, ήταν απόλυτα διεφθαρμένοι μιας και είχαν απόλυτη εξουσία. Ήταν άλλωστε ένας από τους λόγους που τελικά έχασαν τα κεφάλια τους (Γαλλική/ Ρώσικη επανάσταση). Ο αγώνας των πολιτών για Δημοκρατία ασφαλώς συμπεριείχε ως απαίτηση και την εξάλειψη (ή τουλάχιστον τον περιορισμό) της διαφθοράς στο επίπεδο της πολιτικής. Δεν πέρασαν και πολλές δεκαετίες «δημοκρατίας» και σήμερα η διαφθορά είναι τόσο ενσωματωμένη στο πολιτικό σύστημα που μάλλον θα ήταν καλύτερα να πούμε ότι το πολιτικό σύστημα είναι ενσωματωμένο στη διαφθορά. Τι ακριβώς σημαίνει αυτό που τόσο παράδοξο ακούγεται;
Η ιδεολογία που κυριαρχεί στην οικονομία από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι και σήμερα, είναι αυτή της «Ελεύθερης Αγοράς» που ορίζει ότι κάθε επιχείρηση και εταιρία είναι ελεύθερη να αρπάξει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο πλούτο μπορεί, με οποιοδήποτε τρόπο. Λίγα νομικά εμπόδια θα βρει μπροστά της. Αποτέλεσμα αυτής της οικονομικής θεωρίας και πρακτικής είναι οι μεγάλες επιχειρήσεις, να έχουν φτάσει να είναι ισχυρότερες οικονομικά από ολόκληρα (και μεγάλα) κράτη. Τα κεκτημένα αυτά, οι μεγάλες επιχειρήσεις θα κάνουν τα πάντα για να τα διατηρήσουν.
Θέλοντας λοιπόν πρώτον να αποφύγουν οποιοδήποτε ρίσκο για τις επενδύσεις τους και δεύτερο να συνεχίσουν να αυξάνουν τα κέρδη τους, οι επιχειρήσεις με τους απεριόριστους πόρους έχουν ουσιαστικά «αγοράσει» όλες τις κυβερνήσεις και τα κόμματα που βρίσκονται στα κοινοβούλια. Έτσι όλοι οι νόμοι που περνάνε από αυτά τα τελευταία, πρέπει να πάρουν την έγκριση αυτών που πληρώνουν για τις προεκλογικές εκστρατείες των κομμάτων. Πιο συχνά από όσο νομίζουμε, είναι οι ίδιες οι επιχειρήσεις που γράφουν αυτούς τους νόμους. Από τη στιγμή όμως που οι νόμοι έχουν άμεση σχέση με τη ζωή και την καθημερινότητα των πολιτών, δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι αυτοί που μας κυβερνούν, αυτοί που ορίζουν τη διαχείριση που λέγαμε προηγουμένως, είναι τελικά οι μεγάλες επιχειρήσεις. Οι ιδιοκτήτες και μεγαλομέτοχοι αυτών των επιχειρήσεων, διάμεσο των πολιτικών που ψηφίζουμε να μας αντιπροσωπεύουν σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, είναι οι «τρίτοι» οι οποίοι ελέγχουν πια όλο το φάσμα των ζωών μας.
1 Και σε πολλά άλλα πεδία ασφαλώς. Η διαχείριση των πόρων όμως είναι η σημαντικότερη δουλειά που καλούνται να κάνουν οι κυβερνήσεις.
2 Ούτε η Αρχαία Ελληνική Δημοκρατία ήταν ανέγγιχτη από τη διαφθορά ασφαλώς. Υπάρχει για αυτή ένα εξαιρετικό ανέκδοτο για την περίοδο του Περικλή. Τότε, οι κατηγορίες για διαφθορά ήταν στην ημερήσια διάταξη της Αγοράς. Έτσι, έφτασε και η ώρα του Φειδία, του θρυλικού αυτού γλύπτη, να κατηγορηθεί ότι είχε κλέψει χρυσό κατά τη διάρκεια της κατασκευής του Χρυσελεφάντινου Αγάλματος της Αθηνάς. Διορατικός εκείνος, μα και ιδιαίτερα ικανός, είχε με τέτοιο τρόπο σμιλέψει το άγαλμα ώστε όλα του τα κομμάτια να μπορούν να αποσπαστούν και να ξανατοποθετηθούν. Με την κατηγορία αυτή λοιπόν, ο Φειδίας «αποδόμησε» το άγαλμά του, ζύγισε το χρυσό κομμάτι-κομμάτι και απέδειξε την αθωότητά του.